Σώμα και νους σε ευθυγράμμιση

Το Pilates έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές τα τελευταία χρόνια. Είτε έχουμε προσωπική εμπειρία είτε όχι, το συναντάμε παντού. Σε εικόνες και βίντεο στα social media, σε συζητήσεις με φίλους, σε στούντιο, γυμναστήρια και φυσικοθεραπευτήρια της περιοχής μας. Στον κόσμο του fitness είναι μια μέθοδος που έχει τραβήξει το ενδιαφέρον πολλών ανθρώπων που αναζητούν μια πιο ποιοτική σχέση με το σώμα τους.

Όμως, πόσο καλά το γνωρίζουμε στην πραγματικότητα, πέρα από τη «μόδα» που έχει δημιουργηθεί; Έχουμε καταλάβει ποια είναι τα αληθινά του οφέλη, ποιοι είναι οι στόχοι του και γιατί αποτελεί έναν κρυμμένο «θησαυρό» στο χώρο της άσκησης και της ευεξίας;

Ας το ανακαλύψουμε παρέα.

Η φιλοσοφία της μεθόδου

Η ιστορία του Pilates ξεκινά με τον Joseph Pilates στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο ίδιος, αντιμετωπίζοντας ασθένειες και τραυματισμούς, αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη του σώματος, της κίνησης και τη διατήρηση της φυσικής ευεξίας. Σταδιακά ανέπτυξε μια μέθοδο που αρχικά ονόμασε Contrology, δηλαδή «η επιστήμη του ελέγχου».

Η φιλοσοφία της μεθόδου βασίζεται σε κάποιες κεντρικές αρχές:

• Αναπνοή
• Συγκέντρωση
• Έλεγχος
• Κέντρο (Powerhouse)
• Ακρίβεια
• Ροή

Αυτές οι αρχές δεν είναι απλώς τεχνικοί κανόνες. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα και ο νους συνεργάζονται. Μέσα από την προπόνηση, παρατηρούμε και αναγνωρίζουμε μοτίβα κίνησης, μαθαίνουμε πώς χρησιμοποιούμε το σώμα μας με ασφάλεια στην καθημερινότητα και πώς μπορούμε να το επαναφέρουμε στην ευθυγράμμισή του, διορθώνοντας φθορές πριν αυτές γίνουν μετατραπούν σε μόνιμο τραυματισμό ή πάθηση, λειτουργώντας προληπτικά.

Η αναπνοή, ειδικά, είναι βασικό εργαλείο. Δίνει δύναμη στην κίνηση (κυρίως στους μυς του κορμού, το γνωστό powerhouse), βοηθάει το σώμα να χαλαρώσει αλλά και να ενεργοποιηθεί, ενώ βοηθά τον νου να ηρεμήσει και να συγκεντρωθεί. Το αποτέλεσμα; Μια αίσθηση παρουσίας στο «εδώ και τώρα» και μια σιγουριά ότι το σώμα δουλεύει πιο σοφά και πιο λειτουργικά.

Τα οφέλη του Pilates

Το Pilates προσφέρει μια σειρά από οφέλη που καλύπτουν σωματικό και νοητικό επίπεδο.

Σωματικά οφέλη:

• Ευθυγράμμιση και καλύτερη στάση σώματος (ορθοσωμία)
• Ενδυνάμωση στους εν τω βάθει μύες, βοηθώντας στην καλύτερη απόδοση των μεγαλύτερων μυϊκών ομάδων
• Πρόληψη τραυματισμών, αλλά και αποκατάσταση όταν ήδη υπάρχουν
• Υγιείς αρθρώσεις και αυξημένη κινητικότητα
• Βελτίωση ευλυγισίας και ισορροπίας
• Καλύτερη κινητικότητα και λειτουργικότητα της σπονδυλικής στήλης
• Πρόληψη οστεοπόρωσης
• Ενίσχυση της αναπνευστικής λειτουργίας και έμμεση βελτίωση της υγείας των εσωτερικών οργάνων
• Ολική μυϊκή επιστράτευση. Το σώμα δουλεύει σε όλο του το σύνολο με συντονισμό
• Ιδιοδεκτικότητα

Ψυχικά οφέλη:

• Συγκέντρωση και μείωση της διάσπασης της προσοχής
• Αίσθηση ηρεμίας και καθαρού νου
• Ενίσχυση αυτοπεποίθησης και σιγουριάς στο σώμα
• Απελευθέρωση από το άγχος μέσω της σύνδεσης με το παρόν

Και το πιο σημαντικό είναι ότι το Pilates είναι μια μέθοδος για όλους. Από παιδιά μέχρι ανθρώπους μεγάλης ηλικίας, από αρχάριους μέχρι αθλητές υψηλού επιπέδου. Η προσαρμοστικότητά του είναι μοναδική. Μπορεί να γίνει ήπιο και θεραπευτικό ή απαιτητικό και δυναμικό, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασκούμενου.

Εξοπλισμός και δημιουργικότητα

Το Pilates δεν περιορίζεται σε μία μορφή άσκησης. Υπάρχει το mat pilates, δηλαδή οι ασκήσεις στο έδαφος, που μπορούν να ενισχυθούν με τη χρήση μικρού εξοπλισμού, όπως το Pilates ring (εξοπλισμός που δημιούργησε αποκλειστικά ο Joseph Pilates και δεν υπάρχει σε άλλη μέθοδο), ελαφριά βάρη, μπάλες, λάστιχα και ρολά.

Παράλληλα, υπάρχει και το equipment pilates, που περιλαμβάνει όργανα όπως το Reformer, το Cadillac, το Tower, η Wunda Chair κ.ά. Εκεί, οι ασκήσεις γίνονται με τη βοήθεια ελατηρίων και αντιστάσεων, προσφέροντας ακόμα μεγαλύτερη ποικιλία και πρόκληση.

Η μέθοδος παραμένει πάντα η ίδια, όποια μορφή μαθήματος και αν επιλέξεις. Η μεγάλη γκάμα ασκήσεων, από απλές έως σύνθετες, κάνει τη μέθοδο δημιουργική, προσαρμόσιμη και ποτέ βαρετή. Η μία κίνηση ρέει στην επόμενη, δίνοντας στο σώμα την αίσθηση αρμονίας σαν να χορεύει, ακόμη κι αν δεν είναι χορός.

Η σημασία του instructor

Παρόλο που το Pilates είναι μια πλούσια και ευέλικτη μέθοδος, η ποιότητα της εμπειρίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον instructor.

Ο σωστός δάσκαλος:

• Γνωρίζει καλά τη μέθοδο και χτίζει το μάθημα με δομή (ζέσταμα, κύριο μέρος, αποφόρτιση).
• Ρυθμίζει τις ασκήσεις ώστε η μία να διαδέχεται την άλλη με φυσική ροή.
• Δίνει παραλλαγές για κάθε επίπεδο. Πιο απλές ή πιο προχωρημένες εκδοχές.
• Προσαρμόζει το μάθημα στις ανάγκες και την ενέργεια της κάθε ημέρας.

Από τη δική μου εμπειρία, η επικοινωνία με τους μαθητές είναι πολύ σημαντική. Πάντα ξεκινώ το μάθημα ρωτώντας τους πώς είναι εκείνη τη μέρα, διότι ο ύπνος, η διάθεση, τα επίπεδα της ενέργειας, η συνολική κατάσταση της υγείας έχουν καθοριστική σημασία, πέρα από το βασικό ιατρικό ιστορικό που έχουμε  λάβει από τον ασκούμενο από την αρχή της πρακτικής του. Στόχος είναι ο καθένας να δουλεύει στο 100% των δυνατοτήτων του για εκείνη τη στιγμή, μαθαίνοντας να αναγνωρίζει και να σέβεται τα όριά του.

Η σχέση instructor και μαθητή είναι μια σχέση εμπιστοσύνης. Ο δάσκαλος χρειάζεται να έχει τις «κεραίες» του ανοιχτές, να καταλαβαίνει πότε και με ποιον τρόπο να ενθαρρύνει τον ασκούμενο να δώσει κάτι παραπάνω και πότε να του επιτρέψει να μείνει στο ασφαλές του όριο. Αυτή η ισορροπία είναι που κάνει τη μέθοδο βιώσιμη, ασφαλή και απολαυστική.

Συχνές Ερωτήσεις για το Pilates

Πόσες φορές την εβδομάδα χρειάζεται να κάνω Pilates;

Ακόμα και 2 φορές την εβδομάδα είναι αρκετές για να δεις αλλαγές στο σώμα σου και στη στάση σου. Με 3–4 φορές θα δεις πιο γρήγορη πρόοδο και πιο σταθερά αποτελέσματα. Σημαντικό είναι να μην πιέσεις το σώμα σου με υπερβολές. Πάρε το χρόνο σου, άκουσε το σώμα σου και τον instructor σου.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο mat και στο equipment Pilates;

Στο mat Pilates γυμνάζεσαι στο έδαφος, χρησιμοποιώντας το βάρος του σώματος και μικρά βοηθήματα, όπως μπάλες, λάστιχα ή το Pilates ring. Στο equipment Pilates χρησιμοποιούνται ειδικά όργανα με ελατήρια και αντιστάσεις, όπως το Reformer ή το Cadillac, που δίνουν ακόμα περισσότερες επιλογές και προκλήσεις. Και οι δύο μορφές ακολουθούν την ίδια φιλοσοφία· απλώς προσφέρουν διαφορετική εμπειρία.

Μπορώ να κάνω Pilates στην εγκυμοσύνη;

Ναι, το Pilates είναι μια φιλική μέθοδος και για την εγκυμοσύνη, αρκεί να υπάρχει η έγκριση του γυναικολόγου και να μην υπάρχουν ιατρικές αντενδείξεις. Το πιο σημαντικό είναι να σε καθοδηγεί instructor εξειδικευμένος στην προγεννητική άσκηση, ώστε οι ασκήσεις να προσαρμόζονται με ασφάλεια σε αυτή τη μοναδική φάση της ζωής σου.

Τι είναι το Clinical Pilates;

Το Clinical Pilates είναι μια εξειδικευμένη μορφή Pilates που εφαρμόζεται κυρίως σε φυσικοθεραπευτήρια και απευθύνεται σε άτομα με τραυματισμούς, χρόνιους πόνους ή ειδικές παθήσεις. Εστιάζει περισσότερο στη θεραπευτική και αποκαταστασιακή πλευρά της μεθόδου, πάντα με καθοδήγηση από ειδικούς. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα, μπορείς να διαβάσεις το σχετικό άρθρο μας εδώ.

Συμπέρασμα

Το Pilates δεν είναι απλώς μια μορφή γυμναστικής. Είναι μια μέθοδος που συνδυάζει το σώμα και τον νου, καλλιεργεί επίγνωση, βελτιώνει τη λειτουργικότητα και δίνει στον ασκούμενο μια αίσθηση κέντρου και ισορροπίας.

Είναι μια πρακτική που προσαρμόζεται σε κάθε ηλικία, σε κάθε επίπεδο, και που μπορεί να σε συνοδεύει για πολλά χρόνια. Είτε το δεις σαν κύρια μορφή άσκησης, είτε σαν συμπληρωματική πρακτική σε άλλα αθλήματα ή χορό, το Pilates θα σε φέρει πιο κοντά στο σώμα σου, στον εαυτό σου και στην καθημερινότητά σου.

Στην Om Shanti κοινότητα έχουμε χτίσει μια ομάδα με στόχο να υποστηρίξει τον καθένα από σας να συνδεθεί με το σώμα, παραμένοντας γειωμένοι, συνδεδεμένοι, με φροντίδα και αγάπη προς τον εαυτό, γεμίζοντας τη ζωή και την καθημερινότητά σας με ευεξία. Κάνουμε την άσκηση ένα εργαλείο επανασύνδεσης και αυτοφροντίδας.

 

Εύη Βρεττού
Pilates Instructor & Καθηγήτρια χορού
Om Shanti Tribe
Breath -Do Pilates.
Stay Human – Stay connected.